Cử nhân thất nghiệp vì đâu ? 

Cử nhân thất nghiệp vì đâu ? Vào được đại học là “xả hơi”, Cử nhân thất nghiệp vì thiếu kỹ năng, Thụ động ở cả nhà trường lẫn sinh viên

Hiện tượng sinh viên ngồi trong giảng đường chỉ ngủ gật, chơi game, lướt mạng không còn là điều lạ lẫm. Thay vì lắng nghe, ghi bài, sinh viên thời nay chỉ việc giương điện thoại lên chụp lại các slide giáo án. Học đại học bây giờ xem ra còn đơn giản hơn học phổ thông.

Cử nhân thất nghiệp vì đâu ?

Vào được đại học là “xả hơi”

Một giảng viên lần đầu đứng trên bục giảng của giảng đường đại học kể lại, chị thực sự bất ngờ khi ngày nay công nghệ thông tin đã thay thế toàn bộ cách học theo hình thức ghi chép truyền thống. Phía trên thầy cứ thao thao nói, trong khi các sinh viên rất trật tự, chăm chú nhìn vào màn hình máy tính hay điện thoại cá nhân. Đối mặt với sự chăm chú đó, giảng viên này cảm thấy lạc lõng khi một mình độc thoại với bài giảng của mình. “Chỉ khi tôi bắt đầu trình chiếu lên bảng, các bạn sinh viên mới ngẩng đầu lên và sử dụng các loại điện thoại chụp lại nội dung trên màn hình máy chiếu.

Vậy là mọi kiến thức tôi chắt lọc được các bạn ấy gói gọn trong mấy file ảnh. Sau này các bạn sinh viên tâm sự, chụp ảnh thuận tiện hơn nhiều so với chép vào vở. Vừa dễ chia sẻ với nhau trên mạng, vừa dễ quản lý bài, lại thuận tiện mở ra đọc chép khi làm bài thi…” - giảng viên này cho biết.

Sức hút từ mạng xã hội, từ game online, rồi các mối quan hệ cá nhân khiến sinh viên ngày nay bị chi phối không ít trong quá trình học tập. Đấy là chưa kể nhu cầu làm thêm cũng “ngốn” khá nhiều thời gian khi sinh viên muốn sớm “va chạm” để lấy kinh nghiệm thực tế và đỡ đần chi tiêu cá nhân.

Kết quả là việc học tập chỉ chiếm một phần rất ít trong quỹ thời gian của một bộ phận lớn sinh viên hiện nay. “Không học tập trung, không ở ký túc xá, mỗi người một công việc, ít mối liên hệ ràng buộc giữa thầy và trò, giữa bạn bè với nhau, đó là thực tế đang diễn ra trong các trường đại học. Thông tin chỉ chủ yếu qua mạng, điện thoại nên dĩ nhiên việc học tập chỉ phụ thuộc vào ý thức mỗi cá nhân và thường chiếm vai trò thứ yếu trong cuộc sống khá phong phú, tự do của nhiều sinh viên xa gia đình” - Nguyễn Ngọc Minh, sinh viên khoa Báo chí, ĐH KHXH&NV, ĐHQG Hà Nội chia sẻ.

Thoát khỏi sự bao bọc, kiểm soát của gia đình, nhiều sinh viên cảm thấy học đại học nhẹ nhàng hơn rất nhiều so với học ở phổ thông. Thay vì phải liên tục kiểm tra, thi thử, thi thật, học thêm ở năm cuối THPT thì nay mục đích vào đại học đã đạt được khiến các sinh viên tự cho mình “xả hơi”. “Các em chỉ biết là mình đã vào được đại học, còn vào đây học gì, làm gì thì còn là câu chuyện dài của 4 năm sau này nên không việc gì phải vội vã, vất vả học hành. Sự thụ động, học cho xong, cốt chỉ lấy điểm tránh trượt là thực trạng của không ít sinh viên hiện nay, tuy nhiên lỗi không phải chỉ ở bản thân các em” - TS Chu Cẩm Thơ, Khoa Toán ĐH Sư phạm Hà Nội cho biết.

Thụ động ở cả nhà trường lẫn sinh viên

“Không thể yêu cầu các em sau khi học phổ thông vào đại học lại tích cực, chủ động học tập ngay được. Trong môi trường đại học, những bạn nào đã tích cực từ phổ thông thì vào đại học vẫn tiếp tục phát huy. Vấn đề là bản thân nhà trường cũng chưa có những tác động phù hợp để sinh viên vượt qua được những chướng ngại từ bản thân lẫn môi trường xung quanh” - TS Chu Cẩm Thơ nhận xét.

Câu hỏi đặt ra là: Tại sao sinh viên chơi nhiều như thế vẫn có thể nhận được bằng cử nhân thậm chí còn xếp loại khá, loại giỏi? Vấn đề ở đây được các giảng viên phân tích về độ vênh giữa tiêu chí đánh giá chuẩn đầu ra của sinh viên với việc đo lường, định lượng kết quả học tập của sinh viên trong thực tế. “Tình trạng đã đến lúc báo động về chất lượng học tập, đào tạo ở bậc đại học nếu cứ theo cách giám sát, đánh giá hiện nay”-  một giảng viên ĐH Kinh tế Quốc dân nhận định.

Một doanh nghiệp đã từng đưa ra nhận xét rất đau lòng rằng: “Cử nhân đại học xin vào công ty tôi để làm công nhân khá nhiều, nhưng chúng tôi không nhận. Vì thực tế các bạn này làm lao động chân tay không bằng lao động phổ thông”. Việc lựa chọn không đúng nghề nghiệp, học tập không đến nơi đến chốn khiến nhiều cử nhân thất nghiệp vì không tìm được việc làm đúng ngành nghề đào tạo mà còn vì không thể nhận được cả những công việc đơn giản.

Cử nhân thất nghiệp vì thiếu kỹ năng

Ông Phạm Hoài Nam - Giám đốc Học viện đào tạo quốc tế GM    Việt Nam nói về nguyên nhân dẫn tới tình trạng sinh viên tốt nghiệp ra trường không tìm được việc làm.
- Hàng chục nghìn sinh viên ra trường không kiếm được việc làm phản ánh sự yếu kém trong đào tạo nhân lực hiện nay. Vì sao các doanh nghiệp lại “chê” sinh viên tốt nghiệp đại học, thưa ông?

- Không chỉ riêng tôi mà nhiều nhà tuyển dụng đều nhận thấy rằng, việc đào tạo nhân lực hiện nay tại Việt Nam khiến cho sinh viên mới ra trường chưa đáp ứng được nhu cầu của các công ty cần tuyển dụng. Sinh viên Việt Nam không thua kém sinh viên nước ngoài về mặt trí tuệ, chăm chỉ nhưng đáng tiếc các bạn vẫn chưa thực sự chủ động trong công việc, thiếu những kỹ năng mềm hay kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm còn yếu dẫn đến hiệu suất làm việc không cao.

- Theo ông, cách tháo gỡ tình trạng này là gì?

- Chương trình học tại Việt Nam còn nặng về lý thuyết mà thiếu thực hành, cũng như thiếu các tình huống thực tế, nên việc chú trọng phát triển kỹ năng mềm để bù đắp, phát triển những thiếu sót của bản thân là vô cùng cần thiết. Nhờ những kỹ năng này các bạn sinh viên sau khi tốt nghiệp ra trường sẽ có lợi thế hơn khi nộp hồ sơ phỏng vấn xin việc cũng như làm việc tại các công ty, doanh nghiệp.

- Một số nghề như thư ký, trợ lý... đang rất cần người nhưng sinh viên ra trường rất khó xin vào những vị trí công việc này?

- Về năng lực chuyên môn, đội ngũ thư ký, trợ lý của Việt Nam hoàn toàn không hề lép vế so với bất cứ quốc gia nào. Tuy nhiên, một điều đáng tiếc rằng, vị trí và vai trò của thư ký tại các doanh nghiệp nước ta lại chưa được coi trọng và đầu tư đúng. Thêm vào đó, việc thiếu các kỹ năng  chuyên nghiệp khiến cho một thư ký, trợ lý sẽ phải mất rất nhiều năm kinh nghiệm để có thể đạt được hiệu suất công việc cao, đáp ứng yêu cầu hỗ trợ cho cấp trên.

- Ông có lời khuyên gì cho những sinh viên mới ra trường đang muốn hướng tới vị trí thư ký, trợ lý?

- Các bạn nên tham gia và hoàn thành khóa học thư ký chuyên nghiệp, trợ lý chuyên nghiệp. Tại các khóa học này, các bạn sẽ được tạo điều kiện tham gia phỏng vấn với hội đồng thẩm định, bao gồm các CEO của các công ty đang hoạt động tại Việt Nam có nhu cầu tuyển nhân sự chất lượng, các trợ lý, thư ký có nhiều năm kinh nghiệm. Nếu đáp ứng được các tiêu chuẩn của họ đưa ra, chắc chắn các bạn sẽ có cơ hội tìm được một việc làm đáng mơ ước.

- Xin cảm ơn ông!

Cử nhân thất nghiệp do chất lượng đào tạo

50% sinh viên tốt nghiệp ĐH, CĐ đối mặt với nguy cơ thất nghiệp bởi yếu về trình độ chuyên môn, thiếu thông tin, kiến thức thực tế, chưa nhuần nhuyễn kỹ năng thực hành xã hội. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng thực trạng này  có một phần trách nhiệm của ngành giáo dục.

Cử nhân, kỹ sư yếu nhiều mặt

Với kinh nghiệm làm việc với doanh nghiệp nước ngoài, ông Đàm Quang Thắng, Tổng giám đốc Công ty TNHH Agricare Việt Nam cho rằng các doanh nghiệp đang rất vất vả tìm nguồn nhân lực chất lượng cao. Điều này lại trái ngược với thực tế khi có tới 50% sinh viên tốt nghiệp từ các trường ĐH, CĐ trong nước rơi vào cảnh thất nghiệp hoặc không kiếm được việc làm phù hợp. “Tỷ lệ rất lớn cử nhân ra trường chưa đáp ứng được nhu cầu chuyên môn thực tế của doanh nghiệp, đặc biệt là sinh viên khối công nghệ, kỹ thuật. Bên cạnh kiến thức, trình độ chuyên môn thì kỹ năng thực hành xã hội chưa am hiểu nên các em thiếu tự tin, làm việc không chuyên nghiệp…” - ông Đàm Quang Thắc nhấn mạnh.

Vấn đề nguồn nhân lực cũng được Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phân tích khá chi tiết với các trường ĐH, CĐ và đặc biệt lưu ý về báo cáo lý giải tại sao năng suất lao động Việt Nam thấp. Khi phân nhân lực thành hai nhóm là quản lý gián tiếp và chuyên môn trực tiếp, báo cáo này cho biết 80% nhân lực làm quản lý gián tiếp chưa đủ kỹ năng làm việc trong môi trường quốc tế. Con số này ở kỹ sư chuyên môn trực tiếp là 60% và ở lao động giản đơn là hơn 20%. Như vậy, càng ở trình độ cao, lao động Việt Nam càng không đủ kỹ năng làm việc trong môi trường quốc tế.

“Tất cả trách nhiệm không phải của riêng ngành giáo dục, nhưng trước hết chúng ta phải nhìn nhận trong đó có một phần trách nhiệm của mình và trên nguyên tắc chúng ta cứ làm thật tốt công việc của mình”- Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh với các đại diện các trường trong ngày thành lập Hiệp hội các trường ĐH, CĐ Việt Nam 20-12.

Đào tạo phải theo chuẩn thế giới

Các doanh nghiệp quan tâm đến chất lượng nhân lực đề xuất với các trường ĐH, CĐ triển khai mô hình đào tạo theo hướng nghề nghiệp. Theo đó, các doanh nghiệp sẽ bắt tay với nhà trường tạo cơ hội sinh viên cọ sát với hoạt động kinh doanh nhằm chuyển tải những kiến thức thực tế, thiết thực nhất cho sinh viên. “Sinh viên cần được tiếp xúc với sản phẩm, công nghệ thực tế, có được cái nhìn tổng thể về ngành nghề mình đang học như thông tin thị trường, sản phẩm, cạnh tranh, quản lý…” - ông Đàm Quang Thắng chia sẻ. Về vấn đề đào tạo định hướng nghề nghiệp, ông Bùi Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD-ĐT cho biết, mô hình này đang được tiến hành tại 8 trường ĐH với 2.200 sinh viên đã tốt nghiệp và 6.000 sinh viên đang theo học. “Đáng chú ý là 8 trường này đã lôi kéo được hơn 500 doanh nghiệp cùng tham gia đào tạo” - ông Bùi Anh Tuấn cho biết.

Định hướng lâu dài về đầu ra cho đào tạo đại học, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng cần suy tính kỹ trước vấn đề xã hội đang đặt ra là phải chăng có quá nhiều trường khiến nhiều sinh viên ra trường không có việc làm, nhưng quan trọng nhất là phải nâng cao chất lượng theo chuẩn quốc tế.  Theo Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, nước ta đã hội nhập thế giới nên sự phân công lao động cũng phải theo xu hướng thế giới. Vì vậy quan trọng là đào tạo phải theo chuẩn đầu ra của thế giới. “Muốn gì thì gì chúng ta phải chủ động khuyến khích các trường tham gia vào việc xếp hạng khu vực và thế giới. Chúng ta không tuyệt đối hóa điều này, nhưng chúng ta phải khuyến khích tham gia để biết mình ở đâu và như thế nào. Những tiêu chí phân tầng, xếp hạng của các trường trong nước cũng phải căn bản theo thế giới” - Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phân tích.


Theo an ninh thủ đô

Cafe buổi sáng cùng Tony: Làm thế nào để lấy đô la?

Thống kê đến năm 2011, người tốt nghiệp ĐH cao đẳng chỉ có gần 8% (xem link ở comment)/dân số. Như vậy, với dân số 90 triệu, chúng ta chỉ có 7 triệu lao động đã qua đào tạo, tức những người vô cùng giỏi giang thông tuệ, biết ngoại ngữ, có tư duy tổng hợp và phân tích, có nhiều kiến thức chuyên môn và kiến thức phổ thông. Tuy nhiên nhiều bạn đã thất nghiệp do trong quá trình học tập đã không cố gắng, khi ra trường hoặc ăn bám bố mẹ hoặc làm các việc lao động phổ thông như công nhân, giao hàng, cạnh tranh khốc liệt với các bạn chưa qua đào tạo, rất tội nghiệp họ.

Rồi khởi nghiệp cũng vậy, nhiều bạn chọn cách buôn bán trong nước hoặc nhập khẩu về bán. Mua hàng chợ huyện lên chợ tỉnh bán, mua hàng tỉnh A sang tỉnh B, xuống Phan Thiết lấy mắm đóng chai lên Sài Gòn phân phối, hoặc ra chợ Tân Thanh ở biên giới Lạng Sơn mua cái chăn giá 30,000 đồng về Hà Nội bán 50 nghìn, lãi 20 nghìn. Chi vậy? Người ta không có điều kiện ngồi vào giảng đường, mặc áo sinh viên, mù ngoại ngữ…mới làm ăn trong nước như vậy, mình được đào tạo thì phải nghĩ hướng xuất khẩu hàng hóa, chất xám của mình ra ngoài, kiếm đô la về. Hoặc đưa khách nước ngoài vào Việt Nam, cho nó coi cái này cái kia rồi thu tiền đô la của nó. Việc mua cà chua ở Đà Lạt ra Đà Nẵng bán, dù mình có chút xíu tiền nhưng GDP quốc gia không thay đổi, chỉ thêm 1 thương lái cạnh tranh với chị Mít chị Na. Chừa đất cho người ta sống đi. Hay mở quán cà phê mấy mét vuông, quán phở lèo tèo vài ba khách, chân gà nướng vỉa hè, bánh tráng trộn lề đường...thì người không cần ngồi giải mấy bài vi phân đạo hàm vẫn mở được và còn mở tốt. Nếu làm thì mở chuỗi cà phê, chuỗi phở kia mới bõ công học hành.

Nhập khẩu hàng tiêu dùng về bán thì làm dòng ngoại tệ lại chảy ra ngoài. Sản xuất hàng hoá đủ tiêu chuẩn xuất khẩu là cốt lõi của nền kinh tế thịnh vượng, hướng tới thị trường thế giới. Xuất khẩu, dù là sản phẩm hữu hình hay vô hình (bằng sáng chế, thiết kế, công trình khoa học, phần mềm ứng dụng)… sẽ là cách làm giàu bền vững. Tổ chức tour tham quan cho khách nước ngoài, làm cho khách nước ngoài ùn ùn kéo đến Việt Nam, chi tiêu ăn uống, rút hầu bao ra giúp người mình càng giàu có hơn, chị bán xôi đến chú xe ôm đều có thêm tiền. Đó mới là đẳng cấp của người tốt nghiệp Đại học khi khởi nghiệp. Đại là lớn, đại học là cấp bậc cao cấp vô cùng của sự học.

Cafe buổi sáng cùng Tony: Làm thế nào để lấy đô la?

Người Thái cũng có tỷ lệ ĐH/Cao đẳng trên dân số là 8%. Nhưng các bạn trẻ người Thái đã HỌC theo tinh thần “lấy tiền của Tây” nếu học ngành kinh tế, thương mại, xuất nhập khẩu, du lịch. Cứ vào một siêu thị Á châu ở Mỹ, Úc, Âu…mở một chai nước cốt dừa ra là thấy Made in Thailand. Vào siêu thị ở Thượng Hải, Seoul, Tokyo…thấy vải, chôm chôm, sầu riêng, măng cụt…thì 100% Produce of Thailand (produce có nghĩa là nông sản, danh từ). Sinh viên kinh tế Thái xuống các farm nói với bà con nông dân bên đó là bà con cứ sản xuất đi, tụi con xuất khẩu cho. Tụi con là trình độ đại học cơ mà, cử nhân thạc sĩ chứ đâu phải chơi. Con sẽ giúp bà con thay vì bán 1kg măng cụt ở Băng Cốc có 40 baht, sẽ xuất qua châu Âu và đem về 20 USD cho bà con. Giá trị gấp chục lần. Vùng ôn đới xứ lạnh có trồng được gì đâu ngoài táo, nho, cherry, lê…trong khi khí hậu nhiệt đới của mình là thiên đường của hàng trăm loại trái cây, rau củ quả…

Còn Singapore, thắng cảnh chẳng có gì nên họ xây dựng công viên vui chơi, những trung tâm mua sắm … để hàng năm gần 30 triệu du khách ghé thăm, dù dân số thường trú của họ chỉ có 3 triệu. Người dân nước họ ai cũng hết lòng phục vụ du khách, để cho 30 triệu khách nước ngoài sang ăn xài cảm thấy thoải mái và chi tiền nhiều hơn, làm 3 triệu người họ giàu có hết biết.

Từ bài viết này, TnBS sẽ đăng các bài viết giúp các bạn cách tiếp cận để xuất khẩu, cách giao dịch hợp đồng ngoại thương, đàm phán bán hàng…song song với các bài viết giúp các bạn tổ chức hoạt động quảng bá du lịch để có thể tự tin thu hút khách Tây sang.

Bài viết sẽ có nhiều đoạn dùng thuật ngữ tiếng Anh, các bạn phải có một trình độ Anh ngữ nhất định để theo dõi. Và điều kiện đọc các bài viết này là các bạn phải có đủ đạo đức, không nói dối, không phết phẩy ma lanh, phải uy tín, hào sảng, văn minh và có tầm nhìn xa trên 10km để làm ăn lớn. Thế giới phẳng rồi. Internet làm cho mọi khoảng cách địa lý không có ý nghĩa gì nữa. Chúng ta phải nhanh chóng làm ăn quốc tế, quốc tế và quốc tế!

Làm thế nào để lấy đô la? - TnBS

P/S: Bài viết dành cho các bạn có trình độ đại học chứ không phải có bằng cấp đại học.